PARAGRAPH

      ในปีที่อ.สิงห์  อินทรชูโต(ปัจจุบันมีผลงานคุ้นหน้าคุ้นตาเกี่ยวกับการออกแบบเฟอร์นิเจอร์จากเศษไม้)   กลับมาสอนที่ประเทศไทย   หลักสูตรชั้นปีที่ 3 ของคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ม. เกษตรศาสตร์   ถูกทดลองปรับให้เป็นการเรียนแบบหัวก้าวหน้ามากขึ้น   การก้าวกระโดดในการเรียนแบบตั้งคำถาม   ให้อิสระทางความคิด   เปิดช่องจินตนาการ   ส่งผลให้นักศึกษาส่วนใหญ่ในคณะปรับตัวตามไม่ทัน   และเกิดความเครียด (สำหรับผมมีความตื่นเต้นผสมร่วมด้วยเพราะไม่คิดว่าจะได้พบการเรียนแบบนี้ในประเทศไทย)   วิชาการออกแบบสถาปัตยกรรมในชั้นดังกล่าว   จึงกลายร่างเป็นหลักสูตรใหม่อย่างเต็มรูปแบบ (ทั้งตัวเนื้อหาและกระบวนการ)   

     B-WAP (Bangkok Water Accumulate Prototype)   ก็คือโครงงานในภาคเรียนที่ 2 ของนักศึกษาสถาปัตย์รุ่นที่ 8    เป็นโครงการต้นแบบของสถาปัตยกรรมที่จะบรรเทาปัญหาน้ำท่วมกรุงเทพฯ ( Site คือ สีลม)   โดยเปิดกว้างทางความคิดทุกประการ   ขึ้นอยู่กับตัวนิสิตเองว่าจะเลือกเข้าไปจัดการแก้ปัญหาอย่างไร(ผลลัพธ์สุดท้ายต้องได้เป็นสถาปัตยกรรม)    แต่ความอิสระที่มากล้นเช่นนี้ก็ทำให้ผู้เรียนรู้ส่วนใหญ่นิ่งเงียบ   มากกว่าที่จะพูด   วิจารณ์   และถกเถียง   เพื่อต่อยอดแนวคิดจากโจทย์(ตามประเพณีไทยนิยม)

  พื้นผิว(Texture)  เป็นอีกหนึ่งประเด็นที่ผมเสนอขึ้นเพื่อเป็นหัวข้อศึกษา   แม้ยังไม่รู้ว่าผลลัพธ์ต่อไปจะเป็นอะไร   แต่หัวข้อก็ถูกพิจารณาผ่านให้ลงไปสำรวจในพื้นที่(site)ได้   ผมและเพื่อนร่วมกลุ่มทั้งห้าคน   จึงเริ่มต้นรู้จักย่านสีลมโดยการเก็บตัวอย่างพื้นผิวทุกชนิดที่มีอยู่ในแหล่งธุรกิจนี้   จากผิวถนน   ทางเดิน   ราวเหล็ก   ข้างฝา   ผนัง   ฝาท่อ   เสาไฟฟ้า   ถังขยะ   เปลือกต้นไม้   กระจก   อิฐ   ฯลฯ   ทุกๆพื้นผิวที่แตกต่างนั้นจะถูกบันทึกด้วยดินน้ำมันแต่ละก้อน   ก่อนนำมาหล่อขึ้นใหม่อีกครั้ง   เพื่อใช้ทดสอบการไหลผ่านของน้ำ   โดยวัดจากค่าความเร็ว   ระยะทาง   และเวลา   บันทึกเป็นข้อมูลที่อ้างอิงได้(ในขณะที่กลุ่มอื่นก็ศึกษาเรื่องอื่น เช่น  เทคโนโลยี   พฤติกรรมมนุษย์   ผังบริเวณ   ประเภทอาคาร   มลพิษ   ปริมาณน้ำฝน   เสียง    จำนวนรถ   ฯลฯ   ตามแต่จะคิดว่าเป็นประโยชน์แล้วจะนำมาใช้เป็นทรัพยากรร่วมกันในภายหลัง)

     การหน่วงเวลาในการไหลของน้ำฝน(จากลักษณะพื้นผิว)ก็เป็นอีกข้อมูลหนึ่งที่หลายคนนำมาประยุกต์ใช้เพื่อออกแบบสถาปัตยกรรม B-WAP ของตนในช่วงออกแบบ สีลมในปีนั้นยังไม่มีการสร้างทางเดินยกระดับเชื่อมสถานีรถไฟฟ้า BTS กับรถไฟฟ้า MRT ขึ้น (และผมมาทราบภายหลัง)   ณ เวลานั้นผมจึงเลือกที่จะหน่วงเวลาการไหลของน้ำฝนมาเก็บกักไว้ (และปล่อยทิ้งบางส่วน)   ผ่านทางสถาปัตยกรรมที่จะเชื่อมต่อการไหลของผู้คนจากขนส่งมวลชนทั้งสองประเภท   ที่สำคัญคือนอกจากการหน่วงเวลาไหลผ่านของน้ำจากฟากฟ้าแล้ว   การหน่วงเหนี่ยวเวลาของผู้คน   ในย่านธุรกิจที่เร่งรีบและมีลมหายใจเข้าเป็นเงินเป็นทองนี้   เพื่อให้ได้หยุดพักผ่อนและครุ่นคิดถึงเรื่องการมีชีวิตบ้าง   ก็น่าสนใจไม่น้อย

    ทางเดิน+ร้านหนังสือ+ห้องสมุด+นิทรรศการ+สวน+ร้านกาแฟ+ที่ว่างของการพักผ่อนต่างๆ+ดนตรี(ไม่ถือว่าเป็นเรื่องใหม่)   จึงถูกนำมาผสมผสานเป็นแนวความคิดแรกเพื่อออกแบบเป็นสถาปัตยกรรมของผมในโครงการนี้      หากลองนึกภาพว่าย่านสีลมจะกลายเป็นเมืองแห่งการเรียนรู้และการพักผ่อน (ในขณะที่ความบันเทิงยามกลางคืนยังคงอยู่  แต่ผู้คนท่องเที่ยวด้วยความเข้าใจ ) จะน่าสนใจมากแค่ไหนในเชิงการท่องเที่ยวและการศึกษาของโลก    (แน่นอนว่าการแก้ปัญหาเรื่องการวางท่อน้ำที่จะส่งผลเรื่องความชื้นต่อหนังสือจำนวนมากก็เป็นปัญหาใหญ่ทีต้องจัดการเช่นกัน)

หนังสือธุรกิจ

หนังสือสุขภาพ

หนังสือวรรณกรรม

หนังสือท่องเที่ยว

หนังสือการ์ตูน

หนังสือภาพ

หนังสือสำหรับเยาว์ชน

    คือลักษณะ 7 แบบที่ผมนำมาแบ่งสัดส่วนของการเรียนรู้ในสถาปัตยกรรมที่ว่านี้   บนที่ว่างแห่งของจินตนาการ(ที่มีเหตุผลรองรับและเป็นไปได้)   แล้วในที่สุดการลงมือออกแบบของผมก็ได้เริ่มต้นขึ้น   แม้จะเป็นในแนวทางที่ไม่คุ้นเคยสักเท่าไรก็ตาม

 “จงเรียนรู้จากที่ว่าง   ความผิดพลาด   และอุบัติเหตุที่เกิดขึ้น”  

 คำพูดของ อ.ลุค ยัง ( Luke Yeung)   ในตอนวิจารณ์ผลงานการหล่อเรซิ่น Negative Space (สีลม)   ที่ไม่ได้เรื่องของผม(ซึ่งใช้เวลาแกะแบบ 6 ชั่วโมงติดไม่นับขั้นตอนการผลิตที่ยาวนานอีก)ยังคงเต็มเปี่ยมไปด้วยรอยยิ้ม (แม้เขาจะไม่เข้าใจบางข้อความที่ผมสื่อสารกลับไปก็ตาม)   แต่การถูกบังคับให้ส่งงานเป็นโมเดลขนาดใหญ่สัปดาห์ละ 2 ครั้งร่วมกับเพื่อนอีกคน   ก็สร้างเงื่อนไขในการทำงานหนักมากขึ้นๆ(ชนิดโหดร้าย)   เนื่องจากแบบร่างในกระดาษหรือแบบ 3 มิติ ใน 3 d max  แทบไม่มีความหมาย   เพราะการตัดกระดาษ   ทากาว   ต่อประกอบ   เป็นโมเดล     จะเป็นแบบจำลองของพื้นที่จริงที่ทำให้เห็นชัดเจนว่าทุกอย่างเป็นไปได้หรือต้องแก้ไขเพิ่มเติมอีก

แล้วหลังจากนั้น   พวกเราก็ได้เรียนรู้จากมันซ้ำแล้วซ้ำเล่า  ไม่รู้จบ   

สุดท้ายนี้ขอขอบคุณผู้ร่วมโครงการดังกล่าว(และผู้รับฟัง)ทุกคนครับ    โดยตามไปดูโครงการอื่นๆที่น่าสนใจได้ที่  http://www.arch.ku.ac.th/bwap/

(หมายเหตุ-บทความนี้ตัดมาจากพอร์ทโฟลิโอร์ของผม   เนื่องจากหมดมุขครับ)